LEDENA TIŠINA: Od danas dve izložbe povodom obeležavanja Novosadske racije u KCNS

       

U okviru programa “Ledena tišina” povodom obeležavanja 78 godina od Novosadske racije, u klubu “Tribina mladih” Kulturnog centra Novog Sada danas je otvorena izložba pod nazivom “Stradanje pravoslavnih sveštenika tokom Šajkaško-novosadske racije“. Izložba će trajati do 27. januara.

Gotovo svi viđeniji Srbi i Jevreji ovih mesta stradali su jer su imali snažan uticaj na lokalno stanovništvo. Među prvima su stradali sveštenici, učitelji, lekari, bivši jugoslovenski stranački prvaci, ali i zanatlije, trgovci i viđeniji srpski i jevrejski domaćini, koji sa narodnooslobodilačkim pokretom nisu imali gotovo nikakve veze. Među žrtvama racije našao se i izvestan broj članova porodica i rodbine poginulih i uhapšenih boraca Šajkaškog partizanskog odreda i onih za koje se znalo da su bili borci, ili su se nalazili u bekstvu. Lokalni organi mađarske vlasti često su upozoravali da su vođe otpora prema mađarskoj vlasti pravoslavni sveštenici. Zato nije slučajno da su od sveštenih lica u raciji stradali: Miloš Katić, Čedomir Eremić i Georgije Živanov, žabaljski parosi, Branko Vakanjac i Pavle Kostić, čuruški sveštenici, Anđelko Grbić protojerej iz Đurđeva sa suprugom Olgom, Georgije Parabućski, protonamesnik iz Titela, Svetozar Vlaškalić, protoprezviter mošorinski i Jovan Vislavski, sveštenik gospođinački. Prilikom izvođenja ove brutalne akcije živote su izgubili i Dušan Vlaškalić, bogoslov, Vojin Ljubičić, kaluđer i Stevan Maslovarin, bogoslov iz Čuruga. Ista situacija se ponovila u Novom Sadu gde su u trodnevnom masakru živote izgubili Milivoj Popović, protojerej, član Crkvenog suda Eparhije bačke, Vladislav Jankulov, protojerej, arhijerijski namesnik, Stevan Ivančević, protojerej, Veljko Zucajić, jerej, profesor bogoslovije u Sremskim Karlovcima i Aleksandar Erdeljan, đakon pri sabornom hramu u Novom Sadu.

Povodom obeležavanja 78 godišnjice, u okviru manifestacije “Ledena tišina” u Likovnom salonu Kulturnog centra Novog Sada danas u 18 časova biće otvorena izložba pod nazivom “Sećanje na Jelenu Kon“. Izložba je posvećena velikoj dobrotvorki Jeleni Kon i trajaće do 27. januara. Na otvaranju, prisutnima će se obratiti Gordana Stojaković, Gordana Todorić i Biljana Egeljić.

Jelene Kon, žena koja je čitav život posvetila dobrobiti dece, dobrotvorka, društvena radnica, osnivač najznačajnijeg ekumenskog humanitrnog udruženja u Novom Sadu “Kora hleba i dečje obdanište“.

Jelena (Ilona) Kon rođena je 1. septembra 1882. u austrijskom gradu Ajzenštatu, u jevrejskoj trgovačkoj porodici Špicer. Imala je dva brata – Gezu (Džordža) i Igoa. Godine 1904. udala se za novosadskog veletrgovca Josifa Julija (Žila) Kona i preselila se u Novi Sad. Tako postaje Novosađanka koja živi sa svojim mužem u centru grada, u Ulici kralja Aleksandra. Suprug joj je bio poznati veletrgovac i dobrotvor Julilije Kon (Mako, Mađarska, 1868 – Novi Sad 23.1.1942). Uspešno je izučio trgovinu i u velikim trgovačkim centrima stekao iskustvo u vođenju radnje. Njegova velika radnja “Kod plavog konja“ u Ulici kralja Aleksandra bila je u međuratnom periodu vrlo popularna. U njoj su kupci mogli da nađu najraznovrsniju kvalitetnu domaću i uvoznu robu. Kao ugledan trgovac imenovan je za banskog većnika Dunavske banovine. Nalazio se na čelu odbora koji se brinuo o Jevrejskom utočištu za stare. Pomagao je i društvo “Kora hleba“ koje je vodila njegova supruga, a podržavao i razne humanitarne i kulturne akcije.

Autor: nsuzivo.rs

Komentari: