Svakom budućem penzioneru jedno od najvažnijih pitanja je – kolika će mu biti penzija, pa da objasnimo na koji način je Zakon o penzijskom i invalidskom osiguranju uredio postupak obračunavanja visine penzije.
Iznos penzije se određuje na osnovu podataka registrovanih u matičnoj evidenciji, odnosno na osnovu navršenog penzijskog staža i ostvarenih zarada tokom ukupnog radnog veka.
U obračunu visine starosne penzije je utvrđivanje svih zarada koje je osiguranik ostvario u toku radnog veka, a zatim se zarada ostvarena u svakoj kalendarskoj godini stavlja u odnos prema prosečnoj zaradi u Republici Srbiji u toj godini. Stavljanjem u odnos ukupne zarade osiguranika sa prosečnom godišnjom zaradom u Republici Srbiji za svaku kalendarsku godinu izračunava se godišnji lični koeficijent, s tim što on ne može biti veći od pet.
Zbir godišnjih ličnih koeficijenata deli se sa ukupnim trajanjem perioda za koje su oni utvrđeni i dobija se lični koeficijent, koji je Zakonom ograničen na 3,8.
Obračunati lični koeficijent se množi sa ukupno ostvarenim penzijskim stažem i opštim bodom, koji je istovetan za sve penzionere i usklađuje se na isti način kao penzije. Dobijeni iznos je visina penzije u dinarima.
Prevremena starosna penzija se određuje na isti način kao i starosna penzija, s tim što se trajno umanjuje za 0,34% za svaki mesec ranijeg odlaska u penziju. Umanjenje može iznositi najviše 20,4%.
Invalidska penzija se određuje na isti način kao i starosna penzija, s tim što se obračun uvećava za dodati staž, koji zavisi od navršenih godina života i pola osiguranika.
Porodična penzija se određuje od starosne, odnosno invalidske penzije umrlog osiguranika, odnosno korisnika, i to u procentu koji zavisi od broja članova porodice (za jednog člana 70%, za dva člana − 80%, za tri člana − 90%, za četiri i više članova − 100%).
Ako je penzija manja od najnižeg iznosa penzije utvrđenog u skladu sa zakonom, određuje se najniži iznos penzije, koji zavisi od kategorije osiguranika i određuje se prema pretežno navršenom stažu osiguranja.
Korisniku koji je ostvario i inostranu penziju pripada razlika do najnižeg iznosa penzije, ako je zbir penzija manji od najnižeg iznosa penzije.
Kamatica/mondo
